2026 Tüketici Mahkemesi: Ayıplı Araç ve Ayıplı Mal İadesi Nasıl Yapılır?

Ayıplı Mal Nedir? Gizli Ayıp ve Açık Ayıp Farkı

Tüketici hukukunda, satın aldığınız ürünün (otomobil, beyaz eşya veya mobilya) size vaat edilen özellikleri taşımaması ya da kullanım amacını engelleyen kusurlar barındırması "ayıp" olarak nitelendirilir. Hukuk sistemimiz ayıbı ikiye ayırır:

1. Açık ayıp: Ürünü teslim aldığınızda gözle görülebilen (ekranda çatlak, kaportada çizik gibi) kusurlardır; teslimden itibaren kısa sürede satıcıya bildirilmelidir.
2. Gizli ayıp: Satın alma anında dışarıdan anlaşılamayan, ürünü kullandıktan haftalar/aylar sonra ortaya çıkan kusurlardır. (Sıfır aracın yağ yakması, ikinci el aracın şasesinin işlem görmüş olması veya kilometresinin düşürülmüş olması gibi.)

İkinci El Araç Alımında Galerinin/Satıcının Sorumluluğu

En sık karşılaşılan durum, satın alınan ikinci el araçta ekspertiz raporunda yazmayan büyük bir kusurun (motor arızası, ağır hasar kaydı) çıkmasıdır. Galericiler genellikle "ekspertize soktun, görerek aldın" diyerek sorumluluktan kaçmaya çalışır.

Ancak Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun nettir: ticari amaçla araç satan galeriler ve bayiler, aracın gizli ayıplarından satıştan sonra da sorumludur. Kilometresi düşürülmüş araç satmak ise yalnızca tüketici hukuku ihlali değil, TCK kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçunu da oluşturur.

Tüketicinin 4 Seçimlik Hakkı

Üründe ayıp çıktığında satıcı sizi "sadece tamir edebiliriz" diyerek zorlayamaz. Kanunun sunduğu 4 haktan dilediğinizi seçmekte özgürsünüz:

1. Malı iade edip ödenen paranın tamamını (faiziyle) geri isteme,
2. Malı iade etmeyip ayıp oranında satış bedelinden indirim talep etme,
3. Aşırı masraf gerektirmiyorsa malın ücretsiz onarılmasını isteme,
4. Mümkünse malın ayıpsız bir yenisiyle değiştirilmesini talep etme.

Ayıplı mal süreçlerinde tüketici haklıyken, süresinde ihtarname çekilmemesi veya eksik hukuki adımlar nedeniyle davanın reddedilmesi sık karşılaşılan bir durumdur; bu nedenle sürecin başında bir avukata danışmanız yerinde olur.