Almanya · Gurbetçi Hukuku
Almanya'da Yaşayan Türkler İçin Türkiye'de Hukuki Danışmanlık
Almanya'dan Türkiye'deki hukuki işlemler nasıl yürütülür?
- Berlin Büyükelçiliği ile Köln, Düsseldorf, Frankfurt, Hamburg, Münih, Stuttgart ve diğer başkonsolosluklardan e-randevuyla çıkaracağınız vekaletname ile tüm davalarınız Türkiye'ye gelmenize gerek kalmadan yürütülür.
- Amtsgericht boşanma kararları; Rechtskraftvermerk (kesinleşme şerhi) ve Landgericht apostiliyle tamamlandığında tanıma tenfiz davasıyla genellikle tek celsede Türkiye'de geçerli hale gelir (MÖHUK m.50-59).
- Miras, kiracı tahliyesi ve tapu işlemleriniz uzaktan, düzenli raporlama ile takip edilir.
- Almanya 2024'te çifte vatandaşlığa büyük ölçüde kapı açtı; Mavi Kart sahibi eski vatandaşlar da miras ve tapuda Türk vatandaşlarıyla aynı korumaya sahiptir.
Almanya, 3 milyona yakın Türk kökenli nüfusuyla yurt dışındaki en büyük Türk topluluğuna ev sahipliği yapıyor. Duisburg'dan Stuttgart'a, Frankfurt'tan Berlin'e kadar her gün onlarca vatandaşımız; Türkiye'de kalan evinin kiracısı, vefat eden yakınından kalan miras veya Almanya'da aldığı boşanma kararının Türkiye'de geçersiz olması nedeniyle hukuki destek arıyor.
Mesafe, hak kaybı için bir gerekçe değildir. Türk hukuk sistemi, konsolosluk vekaletnamesi mekanizmasıyla tüm sürecin Almanya'dan yönetilmesine imkan tanır. Aşağıda Almanya'ya özgü belge adları, mahkeme yapısı ve başkonsolosluk süreçleriyle birlikte hangi davanın nasıl açıldığını adım adım açıklıyoruz.
Almanya'da Boşandım — Türkiye'de Tanıma ve Tenfiz
Amtsgericht (Aile Mahkemesi) kararıyla boşanmış olmanız, Türk nüfus kayıtlarında evli görünmenizi değiştirmez. Kararın Türkiye'de hüküm doğurması için 5718 sayılı MÖHUK m.50-59 uyarınca tanıma ve tenfiz davası açılması gerekir; aksi halde nüfusta evli görünür, yeniden evlenemezsiniz. Almanya'ya özgü dikkat noktaları şunlardır:
- Kararda Rechtskraftvermerk (kesinleşme şerhi) bulunmalıdır; bu şerh olmadan karar kesinleşmiş sayılmaz ve dava açılamaz. Şerh, kararı veren Amtsgericht kaleminden talep edilir.
- Apostil şerhi, kararı veren mahkemenin bağlı olduğu Landgericht başkanlığından (Präsident des Landgerichts) alınır. Almanya, Lahey Apostil Sözleşmesi tarafı olduğundan ayrı bir konsolosluk tasdiki gerekmez.
- Kesinleşme şerhli ve apostilli karar, Türkiye'de noter onaylı yeminli tercümeden geçirilir.
Yalnızca boşanmanın nüfusa işlenmesi isteniyorsa tanıma; nafaka veya velayet gibi hükümlerin Türkiye'de icra edilebilmesi isteniyorsa ayrıca tenfiz talep edilir. Eski eşiniz de vekalet verir ya da davayı kabul ederse süreç genellikle 1-3 ay içinde tek celsede sonuçlanır; karşı tarafa Almanya'ya uluslararası tebligat yapılması gerekirse süre uzayabilir. Ayrıntılar için tanıma ve tenfiz hizmet sayfamızı ve Almanya tanıma tenfiz rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Almanya'daki Başkonsolosluklardan Vekaletname ve e-Randevu
Türkiye'deki davalarınız için bulunduğunuz bölgedeki Türk başkonsolosluğundan vekaletname düzenletmeniz yeterlidir; Türkiye'ye gelmeniz gerekmez. Almanya'da Berlin Büyükelçiliği'nin yanı sıra çok sayıda başkonsolosluk konsolosluk işlemi yürütür ve randevular çevrimiçi sistem üzerinden alınır. Süreç birkaç adımda tamamlanır.
Uygulamada izlenen adımlar şöyledir:
- Randevu: Bulunduğunuz bölgedeki başkonsolosluğun e-randevu (konsolosluk.gov.tr) sistemi üzerinden vekaletname için gün alınır.
- Vekaletname metni: Davanın türüne göre yetkileri içeren vekaletname metni avukatınız tarafından hazırlanıp size iletilir; böylece randevuda eksik yetki sorunu yaşanmaz.
- Düzenleme: Pasaport veya kimlik ile başkonsolosluğa gidilir; boşanma, gayrimenkul satışı gibi işlemlerde fotoğraflı ve özel yetkili vekaletname istendiğini unutmayın.
- İletim: Düzenlenen vekaletnamenin taranmış örneğini bize iletmeniz süreci başlatmak için yeterlidir; aslı posta ile ulaştırılabilir.
Türk başkonsoloslukları ülke geneline yayılmış olup Köln, Düsseldorf, Frankfurt, Hamburg, Münih ve Stuttgart gibi büyük merkezlerde konsolosluk hizmeti verilmektedir. Hangi başkonsolosluğun sizin ikamet bölgenizden sorumlu olduğunu ve gerekli belgeleri önceden teyit etmenizi öneririz. Vekaletname çıkarmanın ayrıntıları için konsolosluktan vekaletname nasıl verilir yazımıza bakabilirsiniz.
Türkiye'deki Kiracınız ve Gayrimenkulleriniz
Kirasını ödemeyen kiracı, kesin dönüşte boşaltılması gereken ev veya rayicin çok altında kalan kira; Almanya'daki mülk sahiplerinden en sık dinlediğimiz sorunlardır. Tahliye talepli icra takibi, ihtiyaç nedeniyle tahliye davası ve kira tespit davasının tamamı Almanya'dan verilen vekaletname ile yürütülür; Türkiye'ye gelmeniz gerekmez.
Kirasını ödemeyen kiracı için önce ihtar, ardından tahliye talepli icra takibi başlatılır. Kesin dönüş planlayan vatandaşlarımız kendi konutlarında oturan kiracıyı gereksinim (ihtiyaç) nedeniyle tahliye davasıyla çıkarabilir; emeklilik ve dönüş hazırlığını gösteren belgeler samimi ihtiyacın ispatında önemlidir. Kira bedeli yıllar içinde emsalin altında kaldıysa, kira ilişkisi beş yılı doldurduğunda kira tespit davasıyla bedelin güncel rayice çekilmesi istenebilir. İhtar ve dava sürelerinin kaçırılmaması kritik olduğundan planlamanın önceden yapılması gerekir. Süreçlerin ayrıntısı için kira hukuku ve tahliye hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz. Vekaletnameyi düzenlettikten sonra taranmış örneğini iletmeniz süreci başlatmak için yeterlidir.
Miras İntikali ve Veraset İşlemleri
Türkiye'de vefat eden yakınınızın mirası için veraset ilamı, veraset ve intikal vergisi beyannamesi ve tapu intikali; Almanya'da vefat eden yakınınız içinse Alman makamlarından alınan belgelerin (Erbschein vb.) Türkiye'deki taşınmazlarda kullanımı gerekir. Her iki halde de süreç Almanya'dan verilen vekaletname ile yürütülür.
Tek bir mirasçının vekalet vermesi; veraset ilamının alınması, intikallerin yapılması ve gerekirse ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davasının açılması için yeterlidir, diğer mirasçıların onayı şart değildir. Yurt dışında ikamet eden mirasçılar için veraset ve intikal vergisi beyan süresi genel olarak 6 aydır; bu nedenle vefat sonrası erken hareket edilmesi vergi cezalarını önler. Borca batık bir terekede ise mirasın reddi gündeme gelir: TMK m.606 uyarınca miras, mirasçının ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde reddedilebilir; bu süre yurt dışında yaşayanlar için de işlediğinden geciktirilmemelidir. Almanya'da düzenlenen belgelerin apostil ve yeminli tercüme koordinasyonu ile Türkiye'deki sürecin birlikte yönetilmesi gerekir. Ayrıntılar için miras hukuku hizmet sayfamıza ve yurt dışındaki Türkler için miras intikali yazımıza bakabilirsiniz.
Çifte Vatandaşlık, Mavi Kart ve Türkiye'deki Haklarınız
Almanya 2024'te yürürlüğe giren vatandaşlık reformuyla çifte vatandaşlığa büyük ölçüde kapı açtı; Alman vatandaşı olurken Türk vatandaşlığını da korumak artık genel olarak mümkün. Çifte vatandaşlar Türkiye'de miras, tapu ve dava haklarında Türk vatandaşlarıyla tam olarak aynı konumdadır.
Geçmişte Türk vatandaşlığından izinle çıkarak Alman vatandaşı olanların önemli kısmı Mavi Kart (eski adıyla Pembe Kart) sahibidir. Mavi Kart sahipleri; miras yoluyla mal edinme, taşınmaz alım-satımı ve dava açma bakımından kural olarak Türk vatandaşlarıyla aynı haklara sahiptir, dolayısıyla köyde kalan tarlaya mirasçı olabilir veya Türkiye'deki dairesini satabilirler. Mavi Kartı bulunmayan yalnızca Alman vatandaşları yönünden ise Türkiye'de miras ve mülk edinimi karşılıklılık esasına göre değerlendirilir; bu durum dosya bazında incelenmelidir.
Almanya'da doğan çocuklar için de nüfus kaydının güncel ve doğru tutulması, ileride Türkiye'deki intikal ve tapu işlemlerini hızlandırır. Vatandaşlık durumunuz ne olursa olsun, somut haklarınızın netleştirilmesi için evraklarınızın önceden gözden geçirilmesini öneririz.
Almanya — Sıkça Sorulan Sorular
Almanya'daki hangi konsolosluktan vekaletname çıkarabilirim?
Türkiye'deki davam için Almanya'dan duruşmaya katılmam gerekir mi?
Almanya'da yaşıyorum, Türkiye'de yeniden evlenmek istiyorum — ne yapmalıyım?
Kararımda Rechtskraftvermerk yok, ne yapmalıyım?
Almanya'da çifte vatandaş oldum, Türkiye'de mirasçılık hakkım değişir mi?
Yurt Dışındaki Müvekkiller
Görüşmeler Online Olarak da Yapılabilir
Türkiye'ye gelmenize gerek yoktur. Talebiniz üzerine görüşme görüntülü olarak yapılabilmekte, gün ve saat bulunduğunuz ülkedeki saat farkı gözetilerek planlanmaktadır. Görüşme öncesinde dosyanız hakkında kısaca bilgi paylaşmanız yeterlidir.
Görüşmeler kayıt altına alınmaz; paylaştığınız bilgiler avukatlık meslek sırrı kapsamındadır (Av. K. m.36).