Amerika (ABD) · Gurbetçi Hukuku
Amerika'da Yaşayan Türkler İçin Türkiye'de Hukuki Danışmanlık
ABD'den Türkiye'deki hukuki işlemler nasıl yürütülür?
- Washington Büyükelçiliği ile New York, Los Angeles, Houston, Chicago, Boston ve Miami başkonsolosluklarından alınan vekaletname ile tüm davalar uzaktan yürütülür.
- ABD eyalet mahkemesi boşanma kararları; eyaletin Secretary of State apostiliyle Türkiye'de tanıma tenfiz davasına konu edilir.
- Saat farkına uygun iletişim ve düzenli raporlamayla süreç Türkiye'ye gelmeden yönetilir.
Amerika'daki Türk toplumu; akademisyenlerden girişimcilere, New York ve Boston'daki finans profesyonellerinden Teksas ve Kaliforniya'daki mühendislere uzanan geniş bir profile sahip. Ortak nokta çoğu zaman aynıdır: Türkiye'de yönetilmesi gereken bir aile mirası, kiraya verilmiş bir daire, satılması gereken bir tapu ya da nüfusa işlenmemiş bir boşanma kararı.
8-13 saatlik uçuş mesafesinden bu işlemleri bizzat takip etmek gerçekçi olmadığı gibi, ABD'nin federal yapısı belge süreçlerini de eyaletten eyalete değiştirir. Bu nedenle Türkiye'deki işlemler tümüyle vekaletname üzerine kurulur ve saat farkına uygun bir iletişim düzeniyle yürütülür. Bu sayfada, ABD'ye özgü konsolosluk ve apostil mercilerini, eyaletler arası farkları ve sık karşılaşılan senaryoları adım adım açıklıyoruz.
ABD'de Vekaletname Nasıl Çıkarılır?
ABD'de yaşayan bir Türk vatandaşı, Washington Büyükelçiliği veya altı başkonsolosluktan (New York, Los Angeles, Houston, Chicago, Boston, Miami) randevu alarak, ya da bulunduğu eyaletteki bir Amerikan noteri aracılığıyla vekaletname düzenletebilir. Ülkenin büyüklüğü nedeniyle çoğu kişi için ikinci yöntem daha pratiktir.
İki temel yol vardır:
- Konsolosluk vekaletnamesi: Temsilcilikten online randevu ile düzenlenir. Doğrudan Türkçe hazırlanıp resmi mühür taşıdığından ayrıca apostil ve tercüme gerektirmez.
- ABD noteri + eyalet apostili: Bulunduğunuz eyalette bir notary public huzurunda imzalanan vekaletnameye, o eyaletin Secretary of State ofisinden apostil eklenir ve Türkiye'de yeminli tercümesi yaptırılır.
Konsolosluğa yüzlerce mil uzakta yaşayanlar için noter + apostil yöntemi zaman kazandırır. Her iki durumda da yetki metnini Türk hukuk standartlarına uygun biçimde biz hazırlayıp gönderiyoruz. Adımların ayrıntısı için konsolosluktan vekaletname nasıl verilir rehberimize bakabilirsiniz.
| Yöntem | Nereden | Ek işlem gerekir mi? |
|---|---|---|
| Konsolosluk vekaleti | Washington Büyükelçiliği; New York, Los Angeles, Houston, Chicago, Boston, Miami başkonsoloslukları | Hayır (doğrudan Türkçe ve mühürlü) |
| ABD noteri | Eyaletteki notary public | Evet (eyalet Secretary of State apostili + yeminli tercüme) |
ABD Boşanma Kararlarının Türkiye'de Tanınması
Amerika'da boşanma federal değil, eyalet mahkemelerince karara bağlanır (Judgment of Divorce / Divorce Decree). Bu karar Türk nüfus kütüğüne kendiliğinden işlenmez; kütükte hâlâ evli görünürsünüz. Kararın Türkiye'de geçerli olması için MÖHUK m.50-59 kapsamında tanıma ve tenfiz davası gerekir.
ABD'ye özgü dikkat noktaları şunlardır:
- Kararın kesinleştiğini gösteren şerh veya belge alınmalıdır; kesinleşmemiş bir karar tanıma davasına esas olmaz.
- ABD, Lahey Apostil Sözleşmesi tarafıdır. Apostil, kararı veren eyaletin Secretary of State ofisinden alınır; federal bir merkezden değil. Bu nedenle işlem yapılacak merci eyaletten eyalete değişir.
- İngilizce karar, Türkiye'de noter onaylı yeminli tercümeye bağlanır.
- Nafaka, velayet veya mal paylaşımı hükümlerinin Türkiye'de icrası isteniyorsa yalnızca tanıma değil, tenfiz de talep edilmelidir.
Eyalet uygulamaları arasında belge adı ve formatı farklılıkları bulunduğundan, evrak seti dava öncesi mutlaka denetlenmelidir. Karşı taraf da vekalet verir ya da davayı kabul ederse süreç çoğu zaman tek celsede sonuçlanır. Ayrıntılar tanıma ve tenfiz hizmet sayfamızda yer alıyor.
Eyaletler Arası Farklar Neden Önemli?
ABD'nin federal yapısı, boşanma ve tapu gibi konuları eyalet hukukuna bıraktığından, aynı işlem New York, Kaliforniya ve Teksas'ta farklı belgeler ve mercilerle karşınıza çıkabilir. Bu fark, özellikle apostil ve mal rejimi konularında sürecin planlanmasını doğrudan etkiler.
Sık karşılaşılan üç fark alanı:
- Apostil mercii: Her eyaletin kendi Secretary of State ofisi apostil verir. Karar New York'ta alındıysa apostil New York'tan, Teksas'ta alındıysa Teksas'tan istenir.
- Mal rejimi geleneği: Kaliforniya, Teksas, Arizona gibi eyaletler "community property" sistemine dayanırken diğer birçok eyalet "equitable distribution" uygular. Bu, ABD kararının içeriğini etkiler; ancak Türkiye'deki taşınmazın akıbeti her hâlükârda Türk hukukuna ve tapu kaydına tabidir.
- Belge adlandırması: Boşanma belgesi kimi eyalette "Judgment of Divorce", kiminde "Final Decree of Divorce" veya "Divorce Decree" olarak adlandırılır. Tanıma davası için önemli olan, kesinleşmiş nihai karar olmasıdır.
Bu nedenle dosyanızda hangi eyaletin devrede olduğu, ilk görüşmede netleştirilecek en önemli bilgilerden biridir.
Türkiye'deki Gayrimenkul, Kira ve Miras İşlemleri
Kiracı tahliyesi, kira tespit, tapu devri, banka ve veraset intikalleri ABD'den verilecek vekaletname ile Türkiye'ye gelmeden yürütülür. Miras ve gayrimenkul, ABD'deki Türklerin en sık danıştığı iki başlıktır.
Öne çıkan durumlar ve süreler:
- Kira ve tahliye: Ödenmeyen kira için tahliye talepli icra takibi; rayicin altında kalan sözleşmeler için kira tespit davası açılır. Ayrıntılar kira hukuku ve tahliye sayfamızda.
- Vatandaşlık durumu: ABD vatandaşlığına geçerken Türk vatandaşlığını koruyan çifte vatandaşlar tam miras hakkına sahiptir. İzinle çıkıp Mavi Kart alanlar da mülk ediniminde Türk vatandaşlarıyla aynı korumadan yararlanır; Green Card sahipleri ise zaten Türk vatandaşı olarak haklarını korur.
- Mirasın reddi süresi: Mirası istemeyen mirasçı için TMK m.606 uyarınca öğrenmeden itibaren 3 aylık ret süresi işler; ABD'de olmak bu süreyi kendiliğinden durdurmaz.
- Vergi beyanı: Yurt dışında ikamet eden mirasçılar için veraset ve intikal vergisi beyan süresi 6 aydır.
İki ülke arasındaki belge dolaşımı ve süre yönetimi için yurt dışındaki Türkler için miras intikali yazımızı ve miras hukuku hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Saat Farkına Rağmen Süreç Nasıl Yönetilir?
ABD ile Türkiye arasındaki 7-10 saatlik fark, doğru bir iletişim düzeniyle sürecin önünde engel oluşturmaz. Yazılı iletişim saat farkından etkilenmez; görüşmeler ise iki tarafa da uygun saatlerde planlanır ve her gelişme yazılı olarak raporlanır.
- Ön görüşme: Dosyanız WhatsApp veya video konferansla değerlendirilir; hangi belgelerin ve hangi eyaletin devrede olduğu belirlenir.
- Belge derlemesi: Boşanma dosyasında kesinleşmiş karar ve eyalet apostili; miras dosyasında ölüm/akrabalık belgeleri; gayrimenkulde tapu bilgileri toplanır.
- Vekaletname: Gönderdiğimiz yetki metniyle konsolosluktan veya ABD noteri + eyalet apostili yoluyla düzenlenir.
- Takip ve raporlama: Dava açılır, duruşma ve tebligatlar avukat tarafından yürütülür; her adım yazılı olarak size iletilir. Video görüşmeler ABD doğu/batı kıyısına uygun saatlerde planlanır.
Amerika (ABD) — Sıkça Sorulan Sorular
Konsolosluğa uzağım, vekaletnameyi noterle çıkarabilir miyim?
Boşandığım eyaletin apostili başka bir eyalette geçerli olur mu?
ABD'deki boşanmamda mal paylaşımı yapıldı, Türkiye'deki ev de paylaşıldı mı?
Saat farkı nedeniyle iletişimi nasıl sağlarız?
Yurt Dışındaki Müvekkiller
Görüşmeler Online Olarak da Yapılabilir
Türkiye'ye gelmenize gerek yoktur. Talebiniz üzerine görüşme görüntülü olarak yapılabilmekte, gün ve saat bulunduğunuz ülkedeki saat farkı gözetilerek planlanmaktadır. Görüşme öncesinde dosyanız hakkında kısaca bilgi paylaşmanız yeterlidir.
Görüşmeler kayıt altına alınmaz; paylaştığınız bilgiler avukatlık meslek sırrı kapsamındadır (Av. K. m.36).